CZav. Sesin Sürati Konu Anlatımı her sene karşımıza çıkabilecek bir konu olduğundan bu konu anlatımını çok iyi bilmemiz gerekmektedir. Sesin Sürati Konu Anlatımı soruları daha kolay bir şekilde çözebilmeniz için size yardımcı olacak Sesin Sürati Konu Anlatımını bu yazımızda anlatıyoruz. Sesin Sürati ile ilgili bilmemiz gereken konu içeriğini şu şekilde sıralayabiliriz Ses Sürati Su içerisinde yüzerken, uzaktan geçen bir teknenin motor sesini, suyun dışındaki birine göre daha iyi duyarız. Benzer şekilde, kulağımızı masaya dayadığımızda farklı sesler duymaya başlarız. Yukarıdaki örneklerden de anlaşılacağı gibi, ses farklı ortamlarda farklı süratlerde yayılmaktadır. Sesin yayılma süratine, ortamın kendisinin yanı sıra, ortamın sıcaklığının da etkisi vardır. Ortamın Türünün Sesin Yayılma Süratine Etkisi Ses, cisimlerin titreşmesi ile oluşur. Bu titreşim hareketi, ortamda bulunan diğer taneciklere ve oradan da kulağımıza iletilir. Bu nedenle, sesin oluştuğu kaynaktan kulağımıza kadar gelebilmesi için, ses kaynağı ile kulağımız arasında katı-sıvı-gaz gibi maddesel bir ortamın bulunması gerekir. Ses dalgalarının ilerleme sürati ortamın türüne bağlıdır. Ses katılarda en süratli, gazlarda en yavaştır. Ses dalgalarının ortama göre ilerleme süratleri arasındaki ilişki aşağıdaki gibidir Sesin iletim süratinin ortama bağlı olması, ortamdaki maddenin tanecik yapısı ile ilgilidir. Katı ortamını oluşturan tanecikler sıvılara göre, sıvı ortamı oluşturan tanecikler de gazlara göre birbirine daha yakın oldukları için, ses dalgalarının enerji aktarımı katılarda en kolay, gazlarda ise en zor olur. Ancak ses dalgaları, boşlukta ya da havası boşaltılmış ortamlarda titreşimle enerji akışının sağlanabileceği tanecikler olmadığından, yayılamaz. Katılarda ses iletimi daha iyi ve süratli olduğu için, kulağımızı masaya dayadığımızda önceden duyamadığımız sesleri duymaya başlarız. Madde Sıcaklık Sesin sürati m/s Karbondioksit 20 277 Hava 20 340 Alkol 20 1213 Su 20 1463 Altın 20 1743 Bakır 20 3560 Demir 20 5130 Sesin farklı ortamlardaki yayılma süratleri Yoğunluk arttıkça ses sürati de artar; diğer bir deyişle, ortamda ne kadar fazla tanecik varsa sesin yayılması da o kadar kolay olur. Sıcaklığın Sesin Yayılma Süratine Etkisi Bir maddenin sıcaklığı arttığında, maddeyi oluşturan taneciklerin titreşim miktarı artar. Tanecikler daha çok titreştiği için, tanecikler arasındaki boşluklar azalır. Böylece, sıcaklığı artan madde ses dalgalarını biraz daha süratli iletebilir. Madde Sıcaklık Sesin sürati m/s Hava 0 332 Hava 20 340 Hava 30 350 Hava 100 386 Sesin farklı sıcaklıklardaki havada yayılma sürati Işığın ve Sesin Havadaki Yayılma Süratleri Yağmurlu bir günde şimşek çaktığında önce şimşeği görür, bir süre sonra gök gürültüsünü duyarız. Olayın olduğu yere yakın bir gözlemci şimşek ve gök gürültüsünü neredeyse aynı anda gözlerken, daha uzak bir noktadaki gözlemci önce şimşeği görür, daha sonra gök gürültüsünü duyar. Bu durumun nedeni, ışığın sesten çok daha süratli olmasıdır. Işık, havada bir saniyede yaklaşık 300 000 000 metre yol alırken, ses bir saniyede yaklaşık 350 metre yol alır. Bir başka deyişle, ışık sesten yaklaşık 900 000 kat süratlidir. Eğer yıldırım ve gök gürlemesi arasında geçen zamanı ölçebilirsek, yıldırımın ne kadar uzağa düştüğünü söyleyebiliriz. Örnek Bir yıldırımın 350 metre uzağa düştüğünü biliyorsak, ses, saniyede 350 metre yol aldığı için, yıldırımın sesinin oluştuktan 1 saniye sonra bize geleceğini söyleyebiliriz. Fenokulu Mobil Sürüm Ara 214 Kişi Şuan Online 78 Mobil 5. Sınıf Fen Oyunları6. Sınıf Fen Oyunları7. Sınıf Fen Oyunları8. Sınıf Fen Oyunları KAZANIM CEPTE No text Sonuçları Göster Soru Cevap Sistemi Tümü Fen 7 kişi çevirimiçi Matematik 4 kişi çevirimiçi Genel 4 kişi çevirimiçi İngilizce 2 kişi çevirimiçi Sosyal 2 kişi çevirimiçi Resim 1 kişi çevirimiçi İlginç Bilgiler 1 kişi çevirimiçi Müzik 1 kişi çevirimiçi LGS 1 kişi çevirimiçi Seçmeli 1 kişi çevirimiçi Yeni Soru Sor 5. Ünite Ses ve Özellikleri 6 sınıf Işık ve Ses Ünitesi Sınavlarda Çıkmış Sorular ve Cevap Anahtarı 6. sınıf 4. ünite ses konu kapsamlı deneme sınavı. Cevap Anahtarlıdır. ULTRAFEN 6. Sınıf ilk 4 ünite Konu Kapsamlı Deneme 1 IŞIK VE SES FASİKÜLÜ - Işık ve Ses konulu çengel bulmaca kelime avı 6. Sınıf Işık ve Ses Ders NotuYeni Sisteme Göre Sesin Maddeyle Etkileşimi bulmaca etkinliği Ses ve Özellikleri Konu anlatımı 6. Sınıf Sesin Madde İle Etkileşimi Konusunun Etkileşimli Sunusu FEN BİLİMLERİ 6. SINIF KAZANIM DEĞERLENDİRME SINAVI 6. Sınıf Işık Konusu Harika Sunum 6. Sınıf Ses Nasıl Oluşur? Sesin Özellikleri Harika Sunu 6. Sınıf Işığın Yansıması Konusunun Etkileşimli Sunusu 12 ses çıkmış sorular6 çıkmış sourlar25 6. Sınıf 40 Soruluk Ses, Yoğunluk ve Fiziksel - Kimyasal Değişimler Kazanım Kontrol Testi Işık nasıl yayılır? Ders Notu çıkmış sorular38 Kategoriye Geri Dön Menü Penceresini Kapat Kategoriler Üye Girişi Menü Yazılılar Genel Dosyalar Haberler Soru Cevap Sistemi Konu Kategorileri Fen Deneyleri Fen Resim Galerisi Fen Videolar Fen Testleri Fen Sunumları Fen Dosyaları Fen Nasıl Yapılır Fen Konuları Fen Bulmacaları Fen Kavram Haritası Fen Diğer Konular Fen Dramaları Bilim Adamları Menü Penceresini Kapat Kategoriler Üye Girişi 1 Menü Kategori Listesi Denemeler E-Sınav Menü Penceresini Kapat Üye Girişi Yeni Üyelik Şifremi Unuttum MASAÜSTÜ SİTE Masaüstü site versiyonu'na geçiş yapmak istiyor musunuz? Evet Vazgeç SİTE MENÜ İLETİŞİM MASAÜSTÜ SİTE Üye Girişi Yap Üye Ol Şifremi Unuttum Bize Ulaşın Menüyü Kapat Üye Girişi Giriş Yap Kapat Üye Girişi Yap Ses Madde İle Karşılaşırsa Ne Olur? Ses bir enerji türüdür. Opera sanatçılarının sesleri ile karşılarında duran bir bardağı kırabilmeleri ve uçak geçerken evlerin camlarının titremesi sesin bir enerji olduğu gösterir. Ses Bir Enerji Türüdür Ses titreşim sonucu oluşur. Yani titreşen bütün cisimler ses meydana getirir. Örneğin insan sesi, akciğerlerden gelen havanın, gırtlağın iki yanında bulunan ses tellerini titreştirmesi ile oluşur. Ses, her yönde ve dalgalar hâlinde çevreye yayılır. Su dalgaları, taşın suya değdiği noktadan başlayan, içi içe geçmiş daireler şeklinde yayılır. Taşın suya değdiği noktadaki dalga en belirginken, diğerleri giderek sönükleşir. Bu yönüyle sesin yayılması su dalgalarına benzer ve kaynaktan uzaklaştıkça ses daha az duyulur. Ancak su dalgaları sadece su yüzeyinde yayılırken, ses dalgaları bir balonun şişirilmesi gibi her doğrultuda yayılır. Ses Dalgalar Halinde Yayılır Ses boşlukta yayılmaz. Sesin yayılması bir yönüyle de ışığın yayılmasına benzer. Ses de ışık ışınları gibi her doğrultuda yayılır. Ancak ışık ışınları boşlukta yayılabilirken, sesin yayılması için mutlaka maddesel bir ortam gereklidir. Güneş ışığı boşluktan geçip Dünya’mıza ulaşırken, Güneş’teki patlamalar sonucu oluşan seslerin bize ulaşmaması sesin boşlukta yayılmadığını gösterir. Sesin yayılma sürati ortamın yoğunluğu arttıkça artar. Ses, katı ortamlarda en hızlı, gaz ortamlarda ise en yavaş yayılır. Ses havada saniyede ortalama 340 metre yol alır. Katıların tanecikleri birbirine daha yakın olduğundan tanecikler arasındaki uzaklık azaldıkça taneciklerin birbirleri ile etkileşimleri artar. Sonuç olarak ses bu durumda daha iyi iletilir. Bir kaynaktan çıkan ses dalgaları herhangi bir madde ile karşılaştığında, üç farklı durum ortaya çıkabilir Ses engeli aşabilir. Ses engele çarpıp geri yansıyabilir. Ses engel tarafından soğurulabilirtutulabilir. Sesin karşılaştığı maddenin özelliğine göre bu olayların bazı durumlarda tamamı, bazı durumlarda ise bir kısmı gerçekleşir. Uzay maddesel olmayan ortamboşluk olduğu için ses yayılmaz. Bu nedenle; Astronotlar uzayda Dünya’daki kontrol merkezi ile mikrofon ve kulaklık yardımıyla iletişim kurarlar. Astronotların sesleri radyo dalgaları hâlinde Dünya’ya iletilir ve sese çevrilir. Kendi aralarında da yine aynı şekilde konuşurlar. Sesin Yansıması Ses kaynağından çıkan ses dalgalarının, bir engele çarptıktan sonra tekrar geldiği ortama geri dönmesine sesin yansıması denir. Yeni aldığımız veya kiraladığımız evin odaları boşken konuştuğumuzda sesleri daha şiddetli duyarız. Eve taşındıktan sonra ise eşyalar sesin bir kısmını soğuracağından duvarlardan yansıyarak gelen ses azalır ve daha az şiddetli duyulur. Sesin yansıması ses dalgalarının çarptığı yüzeye bağlı olarak değişir. Örneğin banyodaki konuşmalarımızdaki ses şiddeti her zaman salondaki konuşmalarımızdan daha fazladır. Banyolarda daha az eşya vardır. Ayrıca banyoların duvarları genellikle fayansla kaplı olduğundan, yüzeyi diğer odalarınkinden daha pürüzsüzdür. Bu durum sesin yansımasında yüzeyin önemini göstermektedir. Sesin Yansımasının Bir Sonucu Yankı Bazen boş bir odada, kayalık bir yerde, yüksek apartmanların arasında ya da bir amfi tiyatroda bağırdığımızda, birkaç saniye sonra kendi sesimizi tekrar duyarız. Kulağımıza gelen bu ses, ağzımızdan çıkarak duvara çarpan ve ondan yansıyıp gelen sestir. Çarptığı ortama göre sesimizde küçük değişikler olabilir. Kulağımıza gelen bu sese yansıyan ses denir. Yankının oluşabilmesi için ses kaynağından çıkan ses ile yansıyan sesin birbirinden ayırt edilebilmesi gerekir. Bunun için de kaynak ile engel arasında en az 17 m mesafe olmalıdır. Aksi takdirde sesimizi duyarız ama ne söylediğimizi anlayamayız. Sesin Yansımasının Teknolojik Uygulamaları Sesin yansıması olayından doğada çeşitli canlılar yararlanırlar. Görme duyuları çok gelişmemiş olan yarasalar yönlerini ve avlarının yerini bulmak için sesin yansımasını kullanırlar. Yarasa ses çıkararak oluşan sesin yansımasını dinler ve bu şekilde önündeki nesneler hakkında bilgi edinir. Benzer şekilde yunuslar da çıkardıkları bir sesi avlanmakta kullanırlar. Yunusların çıkardıkları ses balık sürülerine çarpar ve yansıyarak tekrar yunusa gelir. Böylece avlanacağı balık sürüsünün yerini bulur. Yarasa ve Balinalar Sesin Yansımasını Kullanır Yarasa ve yunuslardan esinlenerek sonar cihazı üretilmiştir. Bu cihaz, ses dalgalarının yansıması ile engellerin yerlerinin tespit edilmesinde kullanılır. Balıkçıların balık sürülerinin yerini ve miktarını tespit etmesinde, okyanus, deniz, göl ve bataklık gibi yerlerin derinliklerinin ve yüzey şekillerinin tespitinde bu cihazlar kullanılır. Yeraltında maden ararken de yine sesin yansımasından yararlanılır. Aynı zamanda fay hatlarının tespitinde de ses dalgalarının yansıması prensibi kullanılır. Sonar Cihazı Ayrıca trafik polislerinin kullandıkları radarlar ile karşıdan gelen aracın sürati hesaplanabilir. Radarlardan çıkan ses dalgaları karşıdaki araçtan yansır ve sesin bu mesafeyi kat etme süresinden yararlanarak aracın sürati hesaplanır. Radar Ses dalgalarının yansıması tıpta da kullanılmaktadır. Bu prensiple çalışan ultrason cihazları insan vücuduna ses dalgaları gönderir. Bunların iç organlardan yansıması bilgisayar ekranında görüntüye çevrilir. Ultrason Sesin yansıması, olumlu ya da olumsuz özellikleri ile günlük yaşamda sık olarak karşımıza çıkmaktadır. Evde, işyerlerinde veya sakin ortamlarda sesin yansıması bazen istenen bir özellik olmayabilir. Bu yüzden bu ortamlar sesin yansımasını azaltacak biçimde tasarlanır. Buna karşın stadyum, konser salonu ve cami gibi ortamlarda sesin düzgün bir şekilde yansımalar yapması istenilen bir özelliktir. Sesin yayılması, soğurulması, madde ile etkileşimi ve canlılar üzerindeki etkileri ile ilgilenen bilim dalına ses bilimi akustik denir. Akustik uygulamalarında özellikle sesin yansımasının kontrollü bir şekilde yapılması gereklidir. Sinema, konser ve tiyatro salonları ya da cami gibi mekânların tasarım ve inşasında sesin kalitesi akustik bilimi sayesinde artırılır. Ayrıca bu gibi mekânlarda yayılan ve yansıyan seslerin birleşerek sesin daha şiddetli duyulması sağlanır. Özellikle amfi tiyatrolardaki sahne yüksekliği, oturma basamaklarının şekli ve eğimi, duvarların yüksekliği ve sahne arkasındaki yansıtıcı duvar akustik biliminin uygulamalarıdır. Akustik Uygulamalar Sesin Soğrulması İlerleyen ses dalgasının ortamda yansımasını engelleyebilirsek ilerlemesini de engellemiş oluruz. Ses dalgası çarptığı ortamda enerjisini kaybeder ve ilerleyemez ise bu olaya sesin soğrulması denir. Sesin çarptığı ortamda soğrulması için kullanılan malzemenin iyi seçilmesi gerekir. Gürültülü çalışan araçlarda sesin soğrulması çok önemlidir. Örneğin araba egzozlarındaki tasarım sayesinde motordan çıkan yüksek sesin önemli bir kısmı egzozda soğrulur. Eğer egzozlarda sesin önemli bir kısmı soğrulmasaydı taşıt gürültüsüyle yerleşim yerleri yaşanmaz olabilirdi. Bunun dışında yüksek gürültülü ortamlarda sesin soğrulması için birçok teknolojik ürün kullanılmaktadır. Pürüzlü, mat ve yumuşak yüzeyler sesi daha fazla soğururlar. Bir önceki yazımız olan 8. Sınıf Fen Bilimleri Ses Dalgaları ve Sesin Özellikleri Konu Anlatımı başlıklı yazımızda Fen Bilimleri Konu Anlatımı, Fen Bilimleri Ders Notları ve Fen Bilimleri Konu Anlatımı hakkında bilgiler arama terimleri6 sınıf fen konu anlatımısesin bir madde ile karşılaşması sonucunda neler olabilir İNDİRİLEBİLİR DOSYALAR

ses 6 sınıf konu anlatımı